Basque Research & Technology Alliance erakundeak (BRTA) bere komiki berria eta Instagrameko kontu berria aurkeztu ditu gaur, CIC nanoGUNEn. Gazteei zuzendutako ekimena da, aliantza osatzen duten zentroek ikerketa eta teknologia garatzeko egiten duten jarduera modu bisualean erakusteko. Jardunaldia 09:45etik 12:00etara izan da eta Axular Lizeoa ikastetxeko batxilergoko 45 ikasle bildu ditu. Komiki honekin, BRTAk belaunaldi berriekin duen lotura indartu nahi izan du, eta Euskadiko zientzia, teknologia eta ikerketarekiko interesa piztu. Beñat, Rosa, Telmo eta Ane (B.R.T.A) dira komikiaren istorioaren protagonistak. Lau nerabe horiek, prototipo batekin izandako gertakari baten ondoren, normalean ezkutuan egoten diren prozesu zientifiko-teknologikoak “ikusteko” gaitasuna lortzen dute. Bere begien bitartez, aliantzako zentroek lan egiten duten laborategi, instalazio pilotu eta ingurune industrialetan murgiltzen da irakurlea, eta modu atseginean deskubritzen du nola ikerketa industriaren eta gizartearen erronkei aurre egiteko irtenbide bihurtzen den. Komikia 40 tiratan egituratuta dago, eta modu seriatuan argitaratuko dira, ostegunero 12:00etan BRTAren kanal digitaletan: Instagram eta LinkedIn. Horrela, BRTAk publiko gaztearengandik hurbil dagoen formatu bat eta denboran zehar etengabe hedatzeko estrategia bat konbinatzen ditu. Ostegunero, publiko gazteak hitzordu bat izango du Beñat, Rosa, Telmo eta Anerekin BRTAko sare sozialen bidez. CIC nanoGUNEko aurkezpen-jardunaldia 09:45ean hasi da, publikoari ongietorria emanez. Ondoren, jardunaldiaren irekiera ofiziala egin dute Jon Kepa Gerrikagoitiak, BRTAko arduradun zientifiko-teknologikoak, eta Itziar Otegik, CIC nanoGUNEko komunikazio-arduradunak. Jarraian, Carmen Martín Valderrama, CIC nanoGUNEko ikertzaile juniorrak, hitzaldi bat eskaini die ikasleei, arlo zientifiko-teknologikoan duten esperientziari eta ikerkuntzak Euskadin eskaintzen dituen aukerei buruz. Hurrengo blokean, komikia aurkeztu dute Unai Zabalak, BRTAko komunikazio-teknikaria, eta Óscar Bilbaok, Herederos de Rowan. Aurkezpen honetan, pertsonaien garapena eta proiektu honen dibulgazio-helburua azaldu dituzte. Goiza bukatzeko, bisita gidatu bat egin da CIC nanoGUNEko laborategietan zehar. Bisita honen bitartez, ikasleek gertutik ezagutu dituzte ikertzaileek lan egiten duten ingurunea eta azpiegiturak. “Gazteek ikerketa eta teknologia interesgarria, hurbila, erabilgarria eta etorkizuneko aukerez betea dela ikusi behar dute. Komiki honen bidez, egunero erabiltzen ditugun produktu eta zerbitzu askoren atzean, Euskadin ikertzen ari diren pertsonak daudela erakutsi nahi dugu, ezagutza sortuz eta gizarteari eta enpresei transferituz”, adierazi du Jon Kepa Gerrikagoitiak, BRTAko arduradun zientifiko-teknologikoak. “Asteroko tira formatuari eta Instagram-en erabilerari esker, gazteen hizkuntzaz hitz egin eta haien informazio eta entretenimendu kanal naturaletan sar gaitezke. Espero dugu proiektu hau ate bat izatea ikasleek zentroak hobeto ezagutu ditzaten eta haien karrera arlo zientifiko-teknologikoan garatzeko asmoa izan dezaten.” gaineratu du Unai Zabala, BRTAko komunikazio teknikariak. Topaketa, BRTA eta ikastetxeen arteko harreman estuago baten abiapuntua izan da, eta, horri esker, ikasleek gertutik ezagutu dute zer den BRTA aliantza, zer egiten duten aliantzako zentroek eta zer nolako aukera eskaintzen dituen Euskadiko esparru zientifiko-teknologikoak prestakuntzarako eta karrera profesionalerako. BRTA Basque Research and Technology Alliance (BRTA) aliantza 2019an sortu zen, Euskadiko ikerketa aplikatuko eta garapen teknologikoko eragile nagusien arteko lankidetza sendotzeko. Helburu du ikerketan eta teknologian oinarritutako ezagutza euskal industriara eta enpresetara transferitzea eta, hala, lurraldearen lehiakortasuna eta garapen ekonomikoa sustatzea. Ikerketa kooperatiboko 4 zentrok eta 13 zentro teknologikok osatzen dute aliantza: CIC bioGUNE, CIC nanoGUNE, CIC biomaGUNE, CIC energiGUNE, Azterlan, Azti, Ceit, Cidetec, Gaiker, Ideko, Ikerlan, Leartiker, Lortek, Neiker, Tecnalia, Tekniker eta Vicomtech. Ostegunero 12.00etan ondorengo kanaletan: ·       https://www.instagram.com/brta.oficial/ ·       https://www.linkedin.com/company/alliancebrta  

Usue Mori Informatika Ingenieritzan doktorea eta Matematika eta Adimen Artifizialean (IA) aditua da. Aurtengo Gladys saria irabazi du. Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) irakaslea, ikertzailea eta Adimen Artifizialeko Graduaren koordinatzailea den Morik IA-ren benetako historia eta teknologiaren garapen korporatiboak dakartzan arriskuak azaleratu ditu. Diseinu etikoan, herritarren formakuntzan eta emakumezko erreferenteen garrantzian zentratu du eztabaida. Elkarrizketan zehar, Morik gezurtatu egin du Adimen Artifiziala ChatGPT-rekin hasi izanaren ideia, eta 1950eko hamarkadako xake programen adibideak eta 1956ko Darmouth-eko kongresua aipatu  ditu arloaren jatorri gisa. Ikerketa arloari dagokionez, bere lana denbora-serieen datu-meatzaritzan oinarritzen dela azaldu du, bereziki medikuntzan, Alzheimerra eta Parkinsona bezalako gaixotasun neurodegeneratiboen iragarpena eta ulermena hobetzeko duen potentziala nabarmenduz. Kontrol korporatiboaren arriskua eta alborapen algoritmikoa EHUko Adimen Artifizialeko Graduaren koordinatzaileak ohartarazi du IA-ren garapena enpresa teknologiko handien esku soilik uzteak dakarren arriskuaz. Moriren hitzetan, interes ekonomikoa helburu nagusia izateak arriskuak sortzen ditu, hala nola datuen tratamenduan gardentasunik eza eta, batez ere, alborapen algoritmikoak. Horrek gizarte-talde minorizatuen diskriminazioa ekar dezake; izan ere, diseinatuak izan diren moduagatik, sistemek ez baitituzte kolektibo horien datuak kontuan hartzen. Horren aurrean, Morik bultzatzen dituen ekimen sozialak aurkeztu ditu: Ondare Proiektua, onura sozialeko IA aplikazioak eta eztabaida sortzea helburu duena, eta HackMorea ekimena, Informatika Fakultatean emakumezko talentua eta erreferenteak sustatzeko sortua. EHUko ikertzaileak Gladys saria jaso du aurten, ingurune digitalean egindako funtsezko lanagatik. Morik azpimarratu duenez, "ez dugu utzi behar IA enpresa handien esku geratzen", eta teknologia honen funtzionamenduaren inguruko formakuntza orokorra eskatu du, herritarrek IA-ren mugak eta erabilera etikoa uler dezaten. EHUpodcast: zientzia entzungai EHUpodcast Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) dibulgazio zientifikorako ekimena da. "Entzun ta zabal zazu" lelopean, hileroko elkarrizketa hauek unibertsitateko ikerketaren eta gizartearen arteko zubia eraikitzea dute helburu, podcast formatua erabilita. EHUren ikerketa-lana modu atsegin, ulergarri eta irisgarrian ezagutarazi nahi da, unibertsitateko ikertzaileei egindako elkarrizketen bidez. EHUpodcasten helburu nagusia da ezagutza zientifikoa gizartera hurbiltzea, pentsamendu kritikoa sustatzea eta publiko orokorraren jakin-mina piztea. Elkarrizketak euskaraz edo gaztelaniaz egiten dira, eta transkripzioak ingelesera ere itzulita eskaintzen dira, edonork eduki horietara sarbidea izan dezan. Ekimen hau Ikerkuntza Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak bultzatu du, Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatearen laguntzarekin. Elkarrizketak Ikus-entzunezko Komunikazio eta Publizitate Saileko irakaslea den Tania Arriagak koordinatu eta aurkeztuko ditu. Ekimena Bitartez ikerketa-taldearen inplikazioarekin garatu da. Dagoeneko entzungai EHUpodcasten, Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzaren web orrian  eta ohiko plataformetan.  

Zarautzen Zientziaz Blai ekimenaren XI. edizio honetan, herriko lau ikertzaile gazte gonbidatuak izan dira: Lukas Arana, Janire Aramberri, Oier Ijurco, Eneko Atxa eta aurtengo gure gonbidatu nagusia den Iban Ameztoy. Bostak gaur egun zein ikerketetan dabiltzan azalduko digute. Aurtengo lau ikertzaile gazteek ezaugarri komun bat dute: IBMren ordenagailu kuantikoa iritsi berria dela aprobetxatuz, Donostiako EHUko campusean diseinatu den ibilbide birtual edo oinez egiteko ibilbideari “Milia Kuantikoa” izena eman zaio, zientzia eta teknologia kuantikoen euskal lidergo zientifikoari balioa emanez. Lukas, Oier eta Eneko, Informatika Fakultateko hainbat taldetan ari dira ikertzen, eta Janire, Kimika fakultatean. Bi fakultate horiek dira, beste bost ikerketa zentroekin batera: Donostia International Physics Center (DIPC), Materialen Fisika Zentroa (CFM), CIC nanoGUNE, Tecnun (Nafarroako Unibertsitatea), eta Ikerbasqueren eraikin berria, Basque Quantum aliantzaren egoitza, ibilbide honetako partaideak. Doñana, Irlandako Cork eta Vienan ibili ondoren, urteak dira Iban Ameztoy lanean ari dela Europar Batasunak Italian, Ispran duen Ikerketa zentroan, JRC (Joint Reserche Centre) hain zuzen. Bertan sateliteen bitartez munduko basoen egoeraren jazarpena egin eta bertatik jasotzen den informazioa modu erabilgarrira bilakatzea dute helburu, honenbestez ingurumen politikak diseinatu ahal izateko. Ekitaldian oraintxe zein proiektuetan dabilen eta nola ez bere ikerketa ibilbideaz hitz egingo digu.  Gure lurraldeko zientzialarien lanari prestigioa emateaz gain, ekimen honek interesa piztu eta inguruko nerabeen bokazio zientifikoak bultzatu nahi ditu.