BERRIAK

2026/09/01

Passion for Knowledge (P4K) nazioarteko zientzia-jaialdiak zientziaren, kulturaren eta pentsamendu garaikidearen arloko ahots nabarmenetako batzuk bilduko ditu berriro 2026an, herritar guztiei irekitako edizio berri batean. Donostia International Physics Centerrek (DIPC) antolatutako jaialdiaren seigarren edizioa 2026ko irailaren 28an hasi eta urriaren 3an amaituko da, eta ezagutza gizartera hurbiltzea eta zientzia gure kulturaren funtsezko osagai gisa aldarrikatzea izango du helburu. Edizio berriak nazioarteko zientzialari ospetsuak bilduko ditu berriro; bertan izango dira hainbat Nobel saridun, beren ikerketa-arloetako erreferenteak eta azken hamarkadetako aurrerapen eta aurkikuntza garrantzitsuenetako batzuen protagonistak. Ohiko hitzaldi nagusien bidez, bertaratzen direnek ezagutzaren mugara hurbiltzeko aukera izango dute, eta zuzenean ezagutu ahal izango dute ikerketak nola eraldatzen duen errealitatea ulertzeko modua. Oraingoan ere Donostiako Victoria Eugenia Antzokia izango da nazioarteko hitzordu honen egoitza nagusia, eta Bilbon ere egingo dira hainbat jarduera. Programak hitzaldiak eta askotariko publikoari zuzendutako jarduerak uztartzen ditu: topaketak Bigarren Hezkuntzako ikasleekin, Naukas saioak, haurrentzako tailerrak, ikuskizunak eta dibulgazio-jarduerak eduki-sortzaileekin, besteak beste.   2026ko edizioko jarduera-programa prest daukazue Zientziaklik agendan eta Passion for Knowledge weborrian

2026/08/24

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin. Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du.   EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU eta eraikinaren inguruan,  Euskalduna Bilbao jauregia eta EDE Fundazioaren Plaza gunea. Programatutako jarduera guztiak doakoak izango dira, aretoak bete arte.   Naukas Bilbao berritu egingo da   Iaz iragarri zen bezala, berritasunik handiena Naukas Bilbaoren beraren berrikuntza izango da. Estatuko zientzia-dibulgazioko ikuskizun nagusiak formatua berrituko du, edukietan eta hitzaldien iraupenean hainbat aldaketa eginez.   Hitzaldiek 15 minutuko iraupena izango dute aurten eta, gai aldetik, hastapenak izango da ildo nagusia edo jarraitu beharreko haria. Hala, zientziak aztertu dituen hasiera handi batzuk izango dituzte hizpide: unibertsoaren sorreratik bizitzaren edo hizkuntzaren hastapenetaraino, besteak beste. Horrez gain, Naukasen historian lehen aldiz, hitzaldi batzuk euskaraz emango dira.   Naukas Bilbaoren programa berrituaren barruan, irailaren 18tik 20ra Euskalduna Bilbao jauregiak publiko mota desberdinei zuzendutako hiru jarduera hartuko ditu: Naukas Gazte (ostiralean, hilak 18, goizez, bigarren hezkuntzako eta batxilergoko ikasleentzat pentsatutako hitzaldiekin); Naukas Bilbao Inicios (irailaren 19an, larunbatez, goizeko eta arratsaldeko saioetan, publiko orokorrarentzako hitzaldiekin) eta Naukas Kids (irailaren 20an, igandez, haurrei zuzendutako jarduerekin). Gainera, Naukas Kidsen programazioa hiriko beste gune batzuetara ere zabalduko da, Bizkaia Aretoa-EHUn eta eraikinaren inguruan antolatutako ikuskizunekin.   Intsektuak, edizio honetako protagonista txikiak   Jaialdia irailaren 16an, asteazkena, hasiko da Bidebarrietako Liburutegian, Avis Producciones-ek ekoitzitako eta Lexeia Larrañagak zuzendutako Natura Bizia dokumentalaren emanaldiarekin. Proiekzioaren ondoren, dokumentalaren lantaldeko kideekin solasaldia egingo da. Jarduera hau Bidebarrieta Zientifikoa dibulgaziozko hitzaldi-zikloaren barruan antolatu da. Zikloaren bigarren saioa, berriz, irailaren 30ean izango da, eta entomologian zentratuko da; hau da, intsektuen azterketan. Hitzaldia Beatriz Díaz biologoak emango du, Aranzadi Zientzia Elkarteko Entomologia Saileko ikertzaileak.   Intsektuek protagonismo berezia izango dute aurtengo edizioan. Nafarroako Unibertsitateko Zientzia Museoarekin elkarlanean antolatutako “Intsektuak. Kontatzen duten guztia” erakusketa irailaren 19tik urriaren 4ra bitartean egongo da ikusgai. Bizkaia Aretoa-EHUn egongo den erakusketak intsektuen aparteko aniztasuna ezagutzeko ibilbidea proposatzen du. Animalia-talde horrek ezagutzen diren espezie guztien %60-70 hartzen du. Erakusketa urriaren 4an itxiko da, Sergi Romeu entomologoak emango duen tailer batekin.   Jarduera gehiago haurrei zuzenduta   Edizio honetako beste berritasunetako bat haurrei zuzendutako jardueren programa zabaldu egingo dela da. Ildo horretan, Naukas Kidsen programazioari BZP Tailerrak ekimena gehituko zaio aurten. Horren barruan ikuskizunak, tailerrak, antzerki-emanaldiak eta lehiaketak antolatuko dira irailaren 24an (larunbata), 26an (osteguna) eta urriaren 4an (igandea), Bizkaia Aretoa-EHUn eta EDE Fundazioaren Plaza gunean.   Bilbo Zientzia Plaza (BZP) EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatutako zientzia-dibulgazioko ekimena da, Euskampus Fundazioaren laguntzarekin eta Bilboko Udala, Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Saila, Donostia International Physics Center (DIPC), EITB eta Nafarroako Unibertsitateko Zientzia Museoa erakundeen babesarekin.     Kontsultatu BZP 2026ko egitaraua. Zientziaklik agendan aurkitu dezakezue baita ere.

2026/08/21

Naukas Bilbaoren 2026ko edizioa mugarri izango da proiektuaren ibilbidean. Hamabost urte baino gehiagoren ondoren, estatuko dibulgazio zientifikoko ekitaldi garrantzitsuenak historian zehar egin duen berrikuntzarik handiena egingo du.   Helburua ondorengoa izango da: egituratuagoa, publiko desberdinetara egokitua den eta zientzian puri-purian dauden gaietan sakontzeko aukera emango duen programa eskaintzea, Naukas Bilbaok berea duen dibulgazio estilo gertukoa, atsegina eta bizia galdu gabe.   Aldaketa hau iaz, 15. urteurrenean aurreratu zen; Naukas dibulgazio plataformak eta EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak, ekitaldiaren antolatzaileak direnak, elkarrekin egindako hausnarketaren emaitza da. Aurtengo edizioa irailaren 18tik 20ra egingo da, Bilbo Zientzia Plaza 2026 dibulgazio zientifikoko jaialdiaren barruan.   Aipatutako berrikuntza nagusiak lau ardatz nagusitan oinarritzen dira: egitarauaren antolaketa berrian, hitzaldien formatu berrituan, ildo nagusi tematiko baten eransketan eta jardueretan euskararen presentzia areagotzean.   Hiru egun, hiru proposamen eta hiru publiko   Edizio honetako berritasun nagusia egitarauaren erabateko berrantolaketa da. Programazioa nortasun propioa duten hiru jardunaldi ezberdinetan banatuko da: Naukas Gazte, Naukas Bilbao Hastapenak eta Naukas Kids. Horietako bakoitza publiko jakin bati zuzenduta egongo da, eta haren interesetara egokitutako formatua izango du. Jarduerak Euskalduna Bilbon, Bizkaia Aretoa-EHUn eta erakinaren inguruan egingo dira.   Aurtengo edizioa, irailaren 18an, ostiral goizean egongo dena, Naukas Gazte ekitaldiarekin hasiko da. DBHko eta Batxilergoko ikasleei zuzendutako saioak hamabost minutuko zortzi hizaldi zientifiko labur eskainiko ditu, haien ezagutza-mailara egokituta egongo direnak. Lehen aldiz, egitarauak euskarazko eta gaztelaniazko hitzaldiak uztartuko ditu.   Irailaren 19an, larunbatean, Naukas Bilbao Hastapenak egingo da. Publiko orokorrari zuzendutako jardunaldiak dozena bat hitzaldi eta ikuskizun baino gehiago bilduko ditu, gidari izango duen ildo nagusi beraren inguruan: historiako hastapen handiak.   Edizioa irailarean 20an, igande goizean, amaituko da Naukas Kidsekin. Haurrentzako proposamenak hiru ikuskizun eskainiko ditu. Jarduera guztiak doakoak izango dira, aretoak bete arte.   Formatuaren berrikuntzak   Edizio honetako berritasun nagusietako bat larunbateko hitzaldien planteamendu berria da. Orain arte, hitzaldi bakoitzak gai independiente bat jorratzen zuen. Aurrerantzean, ordea, guztiak gai nagusi beraren inguruan antolatuko dira, eta hari hori urtez urte aldatuz joango da.   Hortaz, Naukas Bilbaoren formatu tematikoaren lehen edizioa hastapen handiei eskainiko zaie. Horri esker, jardunaldiak hasieratik amaierara arteko ibilbide koherentea izango du, eta bertaratutakoek gaien ikuspegi osoagoa eskuratu ahal izango dute. Helburua da hitzaldi solteak elkarren artean lotutako proposamen tematiko bihurtzea, eta ondorioz, publikoaren esperientzia aberastea.   Bestalde, hitzaldien iraupena ere aldatu egingo da. Ohiko hamar minutuko hitzaldiek hamabost minutuko iraupena izango dute hemendik aurrera. Iraupen berri honekin espero da gai bakoitzean gehiago sakontzea, Naukas Bilbaok berezkoa duen erritmo bizia eta dibulgazio estiloa mantenduta.   Hizkuntza-aniztasun handiagoa   Hizkuntzaren eremuan ere berrikuntza nabarmena izango da. Estreinakoz, hitzaldiak euskaraz egingo dira, ostiraleko saioan (Naukas Gazte), baita larunbatekoan ere (Naukas Bilbao Hastapenak). Euskarazko hitzaldietan gaztelaniarako aldi-bereko itzulpena eskainiko da hala nahi dutenentzat.   Aurreko edizioetan, Naukas Kidsek bi hizkuntzetan eskaintzen zituen jarduerak. Aurten, berriz, euskararen presentzia egitarau osora zabalduko da. Euskarazko hitzaldiak Naukas Gazten eta Naukas Bilbao Hastapenak txertatzeak beste urrats bat dakar EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Naukasek programazioan bi hizkuntzen presentzia indartzeko hartu duten konpromisoan.   Berrikuntza horiekin, Naukas Bilbaok etapa berri bati ekingo dio. Egituratuagoa eta publiko desberdinetara egokitutako egitarau baten alde egingo du, zientziaren gai handietan sakontzeko aukera emango duen proposamen baten bidez. Guzti hau, hamabost urte baino gehiagotan proiektua erreferente bihurtu duen dibulgazio-estilo hurbil, arin eta erakargarria galdu gabe egingo da.

2026/07/22

Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Argitalpen Zerbitzuak ‘Salud intestinal. Trastornos digestivos, nutrición y microbiota’ izeneko gida berria argitaratu du. Liburua EHUko Farmazia eta Elikagaien Zientziak Saileko Elikadura eta Obesitatea ikerkuntza taldeko ikerlariek prestatu dute. Zehatzago esanda, Iker Gómez García, Laura Arellano García, Jenifer Trepiana Arin, Iñaki Milton Laskibar, Maria Puy Portillo eta Saioa Gómez Zorita dira egileak. Horiek guztiak, gainera, Karlos III.a Osasun Institutuko eta Bioaraba Osasun Ikerketa Institutuko Obesitatearen eta Elikaduraren Fisiopatologia CIBER taldeko kideak ere badira.  Gida praktiko horretan, hesteari eragin diezaioketen hainbat gaixotasun eta nahasmendu lantzen dira, hala nola hesteetako gaixotasun inflamatorioa (Crohn-en gaixotasuna eta kolitis ultzeraduna), heste minberaren sindrome, gaixotasun zeliakoa, elikadura arloko intolerantzia batzuk (laktosarekiko, fruktosarekiko edo sorbitolarekiko intolerantzia), dibertikulosia eta dibertikulitisa, baita beherakoa eta idorreria ere. Horiek guztiak, ordea, ez dira patologiak bere horretan; gaixotasun askori lotutako seinaleak baizik.  Nahasmendu horietan guztietan, elikadurak funtsezko eginkizuna betetzen du, ez bakarrik tratamenduaren lagungarri gisa, baita horiek pairatzen dituzten pertsonen prebentziorako eta bizi kalitatea hobetzeko tresna gisa ere. Egoera bakoitzera egokitutako dietak lagungarriak izan daitezke seinaleak eta sintomatologia kontrolatzeko, agerraldiak eta konplikazioak prebenitzeko, eta osasuna bermatuko duten oinarrizko mantenugaien ekarpen egokia bermatzeko.  Bestalde, aipatu beharrekoa da gero eta ikerkuntza zientifiko gehiagok adierazten dutela hesteak funtsezko zeregina duela gure osasunari eusteko. Hesteak eta bertan bizi diren bilioika mikroorganismoek, heste mikrobiota izenekoek, funtsezko eginkizuna betetzen dute organismoaren hainbat funtziotan, hala nola erantzun immunean. Mikrobiotaren konposizioan hainbat faktorek eragiten dute, modu positiboan zein negatiboan. Hala, elikadura, jarduera fisikoa, estresa edo toxikoen kontsumoa aipatu behar dira, besteak beste. Mikrobiotaren konposizioan eta funtzioan desorekaren bat izatea alterazio ugarirekin erlazionatzen da, bai digestio mailan, bai maila sistemikoan, hala nola gaixotasun metabolikoekin.

2026/07/14

Abuztuaren 12an izango den eguzki-eklipse osoa dela eta, Eusko Jaurlaritzak herritarrei fenomenoaz dauden lekutik gozatzea gomendatu die, eta behaketa osoan zehar eklipse-betaurreko homologatuak erabiltzea ezinbestekoa dela gogorarazi du. Helburua da behaketa segurua bermatzea, osasunerako arriskuak saihestea eta euskal errepide-sarean aurreikusten den mugikortasun handiko egun batean beharrezkoak ez diren joan-etorriak murriztea. Mezu hori helarazi du gaur Juan Ignacio Pérez Iglesias Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburuak, uztailaren 17ra arte Gesaltza Añanako Gatz Haranean ikusgai dagoen "Bi ilunabarreko eguna" erakusketa ibiltaria bisitatu duenean. Bisitan izan dira, halaber, Juan Carlos Medina Martínez Gesaltza Añanako alkatea, Pablo de Oraá Gatz Harana Fundazioko gerentea eta Virginia García Aranzadi Zientzia Elkarteko Astronomia taldeko kidea. Eusko Jaurlaritzaren lehen gomendioa, eta garrantzitsuena, uneoro eklipse-betaurreko homologatuak erabiltzea da. Eguzkira zuzenean begiratzeak, Ilargiak ia erabat estali duenean ere, lesio larriak eta itzulezinak eragin ditzake erretinan, inolako minik nabaritu ez arren. Era berean, eklipsea gauden lekutik bertatik ikustea gomendatzen da, dela gure bizilekutik, dela oporrak igarotzen ari garen tokitik. Beharrezkoak ez diren joan-etorriak saihestea eta behaketa aldez aurretik planifikatzea gomendatzen da, mendebalderantz ikuspen ona duen eta oztoporik ez duen puntu hurbil bat aukeratuz. Osasun publikoa babesteko, segurtasuna bermatzen laguntzeko eta herritarrei informazio fidagarria eskaintzeko asmoz, Eusko Jaurlaritzak Euskal Autonomia Erkidegoko udal guztiei bidali die eklipsea modu seguruan behatzeko prebentzio-gomendio eta segurtasun-jarraibide nagusiak biltzen dituen dokumentua. Gainera, uztailaren amaieran herritar guztiei zuzendutako informazio-kanpaina bat jarriko du abian gomendio horiek zabaltzeko. Zientzia espazio publikoan "Bi ilunabarreko eguna" erakusketa Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailak ezagutza zientifikoa espazio publikora hurbiltzeko sustatutako ekimen baten parte da. Ilustrazio zientifikoen eta publiko guztientzat eskuragarri dauden edukien bidez, eguzki-eklipse oso batean zer gertatzen den azaltzen du, nola behatu behar den modu seguruan eta zergatik izango den datorren abuztuaren 12ko eklipsea gertaera historikoa Euskadirentzat. Proiektuak Jakindari, Kultura Zientifikoaren aldeko Aliantzaren lankidetza izan du, eta aliantzako kide diren DIPCk eta Aranzadi Zientzia Elkarteak dibulgazio-edukiak garatzen lagundu dute. Gesaltza Añanara iritsi aurretik, erakusketak Euskadiko bederatzi udalerri zeharkatu ditu: lau Gipuzkoan, lau Bizkaian eta Gasteizen. Gatz Haraneko egonaldia amaitutakoan, Gaubean, Lapuebla de Labarcan eta Guardian ere izango da, Arabako lurraldean barrena egingo duen ibilbidea osatuz. Eklipsearen inguruko informazio guztia, dibulgazio-edukiak, jardueren agenda eta hainbat baliabide didaktiko, eklipsea.euskadi.eus webgunean daude eskuragarri.

2026/07/07

Euskal Herriko Unibertsitateak bat egingo du, aurten ere, Europako dibulgazio-ekitaldi nagusienetako batekin: Europako Ikertzaileen Gauarekin. Hitzordu honen helburu nagusia ikertzaileen lana kalera ateratzea, eta ikerketak gure egunerokoan duen ekarpen positiboa ikusaraztea da. Horrez gain, gazteenen artean bokazio zientifikoak piztu nahi dira, genero-estereotipoak hautsiz. Irailaren 25ean, Europako 460 hiri baino gehiagotan ospatuko da ekitaldi handi hau, eta Bilbo ere horietako bat izango da. Areatzako kaian, txiki zein helduek unibertsitate publikoko ikerketa gertutik ezagutzeko aukera bikaina izango dute. Eta hoberena: protagonistek beraiek, ikertzaileek, azalduko diete euren lana, bertatik bertara. EHUk Europako G9EU4RESEARCH proiektuaren testuinguruan antolatu du ekimen hau. Proiektua G9-Unibertsitateak taldeak sustatzen du, eta honako ardatz hauetan oinarritzen diren ikerketak ezagutaraztea du helburu: Genero-oreka Aniztasuna eta zientzia inklusiboa Zientzia Irekia eta Ikerketa eta Berrikuntza arduratsua Europako Itun Berdea Minbiziaren aurkako Europako Plana Garapen Jasangarriko Helburuak (GJH)   Proiektu honek Europako Batzordearen laguntza ekonomikoa du, Marie Skłodowska-Curie (MSCA) ekintzen bidez. Ekimen honen helburua Europan karrera zientifikoak sustatzea da, eta Europar Batasuneko Ikerketa eta Berrikuntzarako “Horizonte Europa” esparru Programaren barruan kokatzen da.

2026/07/06

Datorren 2026ko abuztuaren 12an, Ilargiak Eguzkia erabat estaliko du, uda betean eguna gau eginez. Gertakari honek hasiera emango dio urte honetatik 2028ra bitartean Iberiar penintsulara iritsiko den “eklipse-hirukoteari”. EHUpodcasten azken atalean Naiara Barrado Izagirre astrofisikariak gure inguruko astronomiaren historiako mugarri honen atzean dagoen zientzia azaldu digu eta arriskurik gabe behatzeko gomendioak eman dizkigu.  Elkarrizketan, EHUko ikerlariak duela mende bat baino gehiagotik penintsulan ikusi ez den fenomeno horren berezitasunak errepasatu ditu. Nahiz eta Lurrean eklipse bat gertatzen den 18 hilabetean behin gutxi gorabehera, hitzorduaren berezitasuna azpimarratu du adituak: «Denbora eta dirua izanez gero, bidaiatu dezakegu haiek ikusteko, baina honako honen berezitasuna da etxetik mugitu gabe ikusi ahal izango dugula; aprobetxatu egin behar da».  Eklipsearen faseak  Barradok azaldu duenez, eguzki-eklipse osoa 19:30 inguruan hasiko da. Une zehatz horretan izango da lehen kontaktua: Ilargiak Eguzki-diskoari hozka egiten diola emango du. Hurrengo orduan, partzialtasun-fasea biziko dugu, eguneko argia nabarmen aldatu gabe.   Hala ere, benetako magia 20:30ak aldera iritsiko da, estalketa osoaren aurretik. Eguzkia "diamantezko eraztun" gisa ezagutzen den irribarre fin eta distiratsu batera murriztuko da. Jarraian, azken argi-izpiak Ilargiko mendien eta kraterren artean iragaziko dira, "Bailyren perlak" izeneko argi-puntuen distira sortuz. Orduan, Eguzkia erabat estalita geratuko da, eta aukera paregabea —eta betaurreko homologatuak kentzeko une seguru bakarra— oparituko digu begi hutsez eguzki-koroa ikusteko; hau da, gure begien aurrean ezkutatuta egon ohi den Eguzkiaren kanpoko atmosfera bikaina ikusteko.    Arriskurik gabeko behaketa: nondik eta nola ikusi eklipsea  Barradok ikusmen-segurtasunaren garrantzia azpimarratu du, eta kritikatu ditu erretinan kalte konponezinak eragin ditzaketen mitoak eta etxeko metodoak: “Erradiografiarik ez, argazkien negatiborik ez, ezta eguzkitako betaurreko arruntik ere. Eguzkiari begiratzeko, ISO 12312-2 ziurtagiria duten eklipse-betaurreko homologatuak bakarrik erabili behar dira”, ohartarazi du irmoki. Ikertzaileak azaldu duenez, betaurreko espezifiko horiek jantzita, eguzki-diskoa besterik ez litzateke ikusi behar (gainerako guztia ilun-ilun egon behar da). Babes egokia edukita ere, tarteka atsedena hartzea eta hiru minutu baino gehiagoz jarraian ez begiratzea gomendatzen du. Era berean, gogorarazi du guztiz arriskutsua dela teleskopio edo prismatikoen bidez begiratzea, aurrealdean eguzki-iragazki profesionalik ez badute.  Gainera, eklipsea arratsaldeko azken orduan gertatuko denez (eklipse osoa 20:30ak aldera izango da), Eguzkia nahiko baxu egongo da zerumugan, eta horrek jendea gune altuak bilatzera bultza dezake. “Biziki gomendatzen da mendira ez igotzea, fenomenoa gertatu eta gutxira ilundu egingo da, eta istripuak izateko arriskua biderkatu egiten delako”, azaldu du Barradok. Hirigunean edo kostaldean geratzen direnentzat, kokapena egun batzuk lehenago pentsatzea aholkatzen da, eraikin edo mendi batek ere mendebaldeko horizontea estaliko ez duela ziurtatzeko.  Euskadin aurreikusten den mobilizazio masiboaren aurrean, EHUko Zientzia Planetarioen Taldea lan handia egiten ari da administrazio publikoarekin koordinatuta. Eusko Jaurlaritzak eklipsea.euskadi.eus atari ofiziala jarri du abian; segurtasun-gomendio guztiak, prebentzio-jarraibideak eta lurraldean antolatuko diren dibulgazio-jardueren katalogoa zentralizatzeko diseinatutako gunea da hori.    EHUpodcast: zientzia entzungai  “Entzun ta zabal zazu” lelopean, EHUpodcast Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) plataforma da. Helburu nagusia da ezagutza zientifikoa gizartera hurbiltzea, pentsamendu kritikoa sustatzea eta publiko orokorraren jakin-mina piztea. Hileroko proiektu hau Ikerkuntza Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak bultzatu du, Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatearen laguntzarekin. Elkarrizketak Tania Arriaga irakasleak koordinatu eta aurkezten ditu, Bitartez ikerketa-taldearen inplikazioarekin. Podcastak euskaraz edo gaztelaniaz egiten dira, eta transkripzioak ingelesera ere itzulita eskaintzen dira, edonork eduki horietara sarbidea izan dezan.  Dagoeneko entzungai ohiko plataformetan, EHUpodcasten, eta Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzaren web orrian. 

2026/06/24

Zentroak dibulgazio zientifikoarekin, ikerketa biomedikoaren komunikazioarekin eta ezagutza gizarteari transferitzearekin duen konpromisoa indartzen du. CIC bioGUNE, BRTAko kidea, Zientzia eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak (FECYT), Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioaren mendeko erakundeak, Kultura Zientifikoko eta Berrikuntzako Unitate (UCC+i) gisa akreditatu du. Sarrera horrekin, zentroa Kultura Zientifikoko eta Berrikuntzako Unitateen Sareko (UCC+i Sarea) kide bihurtzen da, Espainiako I+G+b sistemako komunikazio zientifikoko egitura nagusietako bat. Akreditazioak CIC bioGUNEk ikerketa biomedikoaren hedapenean, kultura zientifikoaren sustapenean eta zentroan sortutako ezagutza herritarrei hurbiltzera bideratutako jardueren garapenean egindako ibilbidea aitortzen du, zientziaren eta berrikuntzaren komunikazioan eragile aktibo gisa duen zeregina indartuz. Aitorpen hori emaitza zehatzetan oinarritzen da, eta emaitza horiek dibulgazio-estrategia sendotzea islatzen dute. Azken urteotan, zentroak hirukoiztu egin du audientzia, 33.000 pertsonetara iritsi arte, zientziaren irismen soziala zabaltzen duten formatu presentzialak eta digitalak konbinatuz. Era berean, nabarmen handitu ditu ezagutza zabaltzeko ekimenak, eta 593 inpaktu mediatiko pilatu ditu azken hiru urteetan, komunikazio zientifikoaren ekosisteman duen presentzia indartuz. UCC+ik ikerketa-zentroen eta gizartearen arteko zubi gisa jarduten dute, eta komunikazio zientifikoko, dibulgazioko, prestakuntzako eta parte-hartze publikoko ekimenak bultzatzen dituzte. FECYTek 2007an sortu zuenetik, UCC+i sarea erreferentzia nazional gisa finkatu da kultura zientifikoa sendotzeko eta sarea osatzen duten erakundeen artean jardunbide egokien trukea sustatzeko. CIC bioGUNE sare horretan sartzea bultzada garrantzitsua da zientziaren gizarte-ulermena hobetzen laguntzen duten jarduerak garatzen jarraitzeko, bokazio zientifikoak sustatzeko eta herritarrei biologia molekularrean, biomedikuntzan, genomikan, egiturazko biologian edo teknologia omikoetan gertatzen diren aurrerapenak hurbiltzeko. Zentroak egindako komunikazio zientifikoko lanari ikusgarritasuna emateaz gain, akreditazioak aukera emango du FECYTek sustatutako ekimenetan, prestakuntza-programetan eta lankidetza-espazioetan parte hartzeko, sarea osatzen duten ehun unitate baino gehiagorekin batera. Txertatze hori bat dator CIC bioGUNEren misioarekin, hau da, gaixotasunaren oinarri molekularrei buruzko bikaintasun-ezagutza sortzea eta aurrerapen zientifikoak gizartera iristen laguntzea, herritarrak informatuago eta zientziarekin konprometituago egon daitezen. CIC bioGUNEri buruz Biozientzietako Ikerketa Kooperatiboko Zentroa (CIC bioGUNE), Bizkaiko Parke Teknologikoan dagoen Basque Research & Technology Alliance (BRTA) erakundeko kidea, ikerketa biomedikoko erakunde bat da, biologia estrukturalaren, molekularraren eta zelularraren arteko interfazean abangoardiako ikerketa garatzen duena, arreta berezia jarriz gaixotasunaren oinarri molekularren azterketan, diagnostiko metodo berriak eta terapia aurreratuak garatzeko erabiltzeko. BRTAri buruz BRTA lankidetza bidezko 4 ikerketa zentrok (CIC bioGUNE, CIC nanoGUNE, CIC biomaGUNE eta CIC energiGUNE) eta 13 zentro teknologikok (Azterlan, Azti, Ceit, Cidetec, Gaiker, Ideko, Ikerlan, Leartiker, Lortek, Neiker, Tecnalia, Tekniker eta Vicomtech) osatutako aliantza bat da, eta euskal enpresa sarerako soluzio teknologiko aurreratuak garatzea dute helburu. Eusko Jaurlaritzaren, SPRI Taldearen eta hiru lurraldeetako foru-aldundien laguntzarekin, aliantzaren helburua da hura osatzen duten zentroen arteko lankidetza bultzatzea, enpresei ezagutza sortzeko eta transmititzeko baldintzak indartzea, haien lehiakortasuna bultzatzeko eta euskal gaitasun zientifiko-teknologikoa kanpoan proiektatzeko. BRTAk 3.500 profesionaleko plantilla du, Euskadiko I+Gko inbertsioaren % 22 gauzatzen du, urtean 300 milioi eurotik gorako fakturazioa du, eta Europako eta nazioarteko 100 patente sortzen ditu urtean.