2025eko maiatzean Kosmos inaugurazio-argitalpena kaleratu ondoren, bildumak Umberto Eco (desclasificado) eta Conexiones argitaratu ditu orain, eta nazioarteko egutegi bat aurreratu du Gian Giudice, Luciano Rezzolla, Amand Lucas eta Clara Janés egileekin.   Donostia Jot Down Books-ek, Donostia International Physics Centerrekin lankidetzan, DIPC Kultura / Cultura DIPC aurkeztu du, Espainiako argitalpen-merkatuan leku berezia izan nahi duen dibulgazio-liburuen bilduma. Bilduma ideia honen inguruan sortu da: goi-mailako dibulgazioa egiteko, publikoa eta ezagutza serio hartzen dituzten lanak behar dira, bai eta erakundeen laguntza sendoa ere, merezi duen baldintzetan egin ahal izateko. DIPCek —egoitza Donostian duen zentro hau fisikako eta antzeko diziplinetako nazioarteko erreferentziazko zentroa dela aintzat hartuta—, oinarri zientifikoa ekarri dio bildumari, bai eta beti bere jarduera publikoaren ezaugarri izan den begirada kultural zabala ere. Jot Down Books-en ekarpena, berriz, bere argitaratzaile ofizioa eta saiakeran eta kulturan finkatutako katalogoa izan dira. Proiektua 2025eko maiatzean hasi zen, Antoine Letessier-Selvon-en Kosmos lanarekin. Letessier-Selvon partikulen fisikaria da eta unibertsoaren historia kontakizun ulerterraz bihurtzen jakin du, zorroztasunari uko egin gabe. Lehen izenburu hark markatu zuen bildumaren ildoa: jakin-mina duen edonork atseginez irakur ditzakeen liburuak dira, baina jorratzen dituzten gaien konplexutasuna albo batera uzten ez dutenak. Orain, apustu horri eutsiz, bildumak beste bi nobedade aurkeztu ditu, norabide humanistikoan urratsak eginez. Mayte Aparisi-ren Umberto Eco (desclasificado) lanak italiar semiologoaren artxibo eta ertz ezezagunenak arakatzen ditu, eta Espainiako publikoarekin elkarrizketan jardungo du Il nome della rosa (gaztelaniaz, El nombre de la rosa) lanaren egilearengana gerturatzeko saiakeretan oso ohikoa ez den hurbiltasun batetik. Aparisik gertutik ezagutzen du Ecoren unibertsoa, eta bestesintesi biografiko bat eskaini beharrean, aurkikuntzez, elkarrizketa gurutzatuz eta intelektualaren irudi publikoa ñabartzen duten materialez egindako erretratua proposatzen du. Gustavo A. Schwartz-en Conexiones lanak diziplinen, pentsamoldeen eta irudi historikoen arteko ustekabeko loturen mapa bat egiten du, aintzat hartuta kulturak, normalean, konpartimentuetan zatitzen dituela. Schwartz fisikaria da eta, besteak beste, DIPCko Mestizajes proiektuaren bultzatzailea; urteak daramatza zientziaren eta humanitateen arteko muga porotsu horretan lanean. Liburuak islatzen duen begirada hori da bildumaren ardatzetako bat. Datozen hilabeteetan, DIPC Kultura / Cultura DIPCk beste zenbait titulu erantsiko ditu, proiektuak nazioarteko izateko duen bokazioa berresten dutenak. Urrian Antes del Big Bang iritsiko da, Gian Giudice-rena. Giudice CERNeko fisikari teorikoa da, eta, lan honetan, unibertsoa sortu aurretik zer egon zitekeen espekulatzen du. Azaroan Luciano Rezzolla-ren La irresistible atracción de la gravedad argitaratuko da; zulo beltzen eta grabitazio-uhinen azterketan ahotsik ezagunenetako bat da Rezzolla. Bildumaren hurrengo izenburuak Amand Lucas-en Garabatos eta Clara Janés-en De poesía y (con)ciencia izango dira. Azken horretan, Clara Janés poeta eta saiakeragileak hizkuntzaren eta ezagutza zientifikoaren arteko muga zeharkatzen du, zeina bere lanaren ezaugarri izan baita hainbat hamarkadatan. Bildumak gaztelaniazko zein euskarazko lanak argitaratuko ditu, liburu bakoitzaren ezaugarrien arabera, eta ez du sistematikoki edizio bikoitzik egingo. Horrela, izenburu bakoitzak bere izaerara ondoen egokitzen den hizkuntza aurkituko du, egilearen, hartzaileen eta ekoizpenaren inguruabarren arabera. Malgutasun horrek katalogo koherente bat eraikitzea ahalbidetzen du, DIPCk bere kokapen eta bokazioagatik ordezkatzen duen hizkuntza-aniztasunari uko egin gabe. Espainian gaur egun lehen mailako nazioarteko pertsonaiek sinatutako dibulgazio-liburuak ekoizteak berekin dakar merkatuak bere kabuz nekez estaltzen dituen kostuak bere gain hartzea. DIPCren lankidetzak aukera ematen du itzulpen zainduak enkargatzeko, edizio exijente bati eusteko eta liburuak arrazoizko prezioan saltzeko liburu-dendetan. Ildo horretan, bildumaren beste helburuetako bat da mezenasgo kultural eta zientifikoaren alde egitea, herritarrentzat eskuragarri dagoen argitalpen-espazioa zabaltzeko modu gisa. DIPC Kultura / Cultura DIPC urtero izenburu berriekin haziko den funts egonkor bat eraikitzeko asmoarekin argitaratzen da. Umberto Eco (desclasificado) eta Conexiones liburutegietan eskuragarri daude dagoeneko. Horiekin, bilduma bete-betean sartzen da sendotze-fasean. Bildumaren argitalpen-batzordeko kide dira Juan José Gómez Cadenas, Lorena Escudero, Ricardo Díez Muíño, Nora González eta Ángel L. Fernández Recuero. Osaera horrek lehen mailako zientzia-arloko pertsonak eta argitalpenaren eta kultura-kudeaketaren mundukoak konbinatzen ditu, eta hala, bermatu egiten du bildumak izenburu bakoitzean gorde nahi duen eskakizun akademikoaren eta dibulgazio-bokazioaren arteko oreka.  

Maiatzaren 18an Museoen Nazioarteko Eguna ospatzen da urtero, eta aukera paregabea da erakunde hauen gizarte‑eginkizuna aitortzeko. Erakusketa‑gune hutsetatik harago, museoak ikaskuntza, elkarrizketa eta parte‑hartzea sustatzen duten espazio biziak dira; herritarren artean zientziarenganako interesa pizten dute, pentsamendu kritikoa bultzatzen dute eta ezagutza publiko guztien eskura jartzen dute. Jakindariko Kultura Zientifikoaren aldeko Aliantzari atxikitako museoen sare anitza du Euskadik, eta horiek zientzia herritarrei hurbiltzeko programazioak garatzen dituzte. Besteak beste, Laboratorium Bergara, Hontza Museoa, Oiasso Museoa, Arabako Natura Zientzien Museoa, Arabako Arkeologia Museoa, Makina Erreminta Museoa eta Donostia-San Sebastianeko Aquariuma nabarmentzen dira, zorroztasun zientifikoa, dibulgazio irisgarria eta esperientzia parte‑hartzaileak uztartzen dituzten programazioekin. Museo hauek funtsezko baliabideak dira ezagutza zientifikoa demokratizatzeko, ondare zientifiko eta teknologikorako sarbidea errazteko eta gaztetatik bokazioak pizteko. Erakusketen, tailerren, jarduera didaktikoen eta bitartekaritza‑programen bidez, herritartasun kultuago eta pentsamendu kritiko handiagoa duena eraikitzen laguntzen dute.

Pint of Science, zientzia tabernetara eramaten duen zientzia dibulgazioko nazioarteko jaialdia, hiru euskal hiriburuetara itzuliko da maiatzaren 18, 19 eta 20an. Hitzaldi-ziklo hau Estatuko 100 hiri baino gehiagotan eta beste 30 herrialdetan egiten da aldi berean, eta adin guztietako jendeari ezagutza zientifikoa eta teknologikoa modu atsegin, dibertigarri eta parte hartzailean helaraztea du helburu. 70 hitzaldi inguruk, ia ehun hizlarik eta dozena bat tabernak osatzen dute hitzaldien programa Bilbon, Donostian eta Gasteizen. Aipamen berezia merezi du Donostiako edizioan, programatutako 50 aurkezpen ingururekin, hitzaldiak Lasarte-Oriara eta Errenteriara ere zabaltzen direla. Gure inguruko ikertzaileek hitzaldiak aurkeztuko dituzte. Hizlariak euskal unibertsitateetatik eta Ikerketa eta teknologia zentroetatik datoz, gaiak umorez eta zorroztasunez azalduz. Hiru hirietako hitzaldiek partekatzen dituzte zenbait gai, hala nola, osasunaren zerbitzura dagoen zientzia, energia garbien sorkuntza, robotika, adimen artifiziala, teknologia kuantikoak... Hauek gure garaiko erronka handiei erantzuteko abangoardiako egiten den  ikerketaren lagin bat baino ez dira. Hitzaldi aipagarri batzuk hiru hirietan Bilbok arreta berezia eskainiko die aurtengo edizioan gizarte-zientziei (hauek zientziak ere badira, noski) "Gure Gizartea" sailaren barruan. Adibidez, Julen Orbegozo EHUko Ikusizko Komunikazioko irakasleak "Nola entrenatu algoritmoa kaosaren gizartean" izeneko hitzaldia emango du, eta Pablo Hernández de la Cruz EHUko Ingeniaritzako irakasleak "Etxebizitza soziala: oraina, iragana eta etorkizuna" izenekoa. Donostian, egutegi trinkoak hiru hitzaldiko mini-zikloak bisitatzera gonbidatzen gaitu, hala nola "Nola diseinatzen dugun etorkizuna zientziarekin" ("Planeta Lurra" atala), "Unibertsoa bere mugetan" ("Atomoetatik galaxietara" atala) eta "Botikatik haratago: minbizia gaur tratatzea" ("Gure gorputza" atala) izenekoak. Azkenik, Gasteizen, zikloak hitzaldi interesgarriak eskainiko dizkigu ere bai: "Metaletik burmuin bigunera: neuroinplanteak", Aitor Larrañaga EHUko ikertzailearen eskutik; "Onddoak eta minbizia: ez zenekien istorio bat", Leire Aparicio EHUko beste ikertzaile baten hitzaldia; eta "Zomorroak erreskatera: artropodoak mahastian", Neiker-eko Lucia Varelak aurkeztuta.   Programa osoa Pint of Science webgunean aurkitu daiteke: Bilbo: https://pintofscience.es/events/bilbao Donostia: https://pintofscience.es/events/donostia Vitoria-Gasteiz: https://pintofscience.es/events/vitoria eta www.zientziaklik.euskadi.eus

EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak, Europako Espazio Agentziak (ESA) eta EHUko Zientzia Planetarioen Taldeak “Eguzki-eklipse osoa. Behaketa, esplorazioa eta zientzia” jardunaldia antolatu zuten herenegun Bilboko Bizkaia Aretoa-EHUn, abuztuan izango den eguzki-eklipsearen atzean dagoen zientzia ezagutzeko eta behaketa modu seguruan egiteak duen garrantzia zabaltzeko. Ekimenak astrofisika herritarrengana modu atsegin eta zorrotzean hurbiltzea zuen helburu, eta 732 pertsona inguru bildu zituen antolatutako jardueretan, aurrez aurre zein online.     Jardunaldiak jarduera-programa zabala eskaini zuen: bost tailer -lau, goizez, Bigarren Hezkuntzako ikasleentzat eta beste bat arratsaldez, publiko orokorrarentzako- eta hiru astrofisikarik emandako hitzaldi laburrak eta ondorengo solasaldia. Jarduera guztietan eklipsea modu seguruan behatzea bermatzen duten homologatutako betaurrekoak banatu ziren parte-hartzaileen artean. Eklipsearen inguruko tailerrak eta hitzaldiak  Goizean, Bigarren Hezkuntzako 300 ikaslek lau tailer teoriko-praktikotan hartu zuten parte, eguzki-eklipseen atzean dagoen zientzia bertatik bertara ezagutzeko. Euskaraz eta gaztelaniaz eskainitako saio hauetan, ikasleek eklipseak nola gertatzen diren eta zergatik ez diren hain ohikoak ikasi zuten, baita kamera ilun bat egiten ere, fenomeno hau segurtasunez behatu ahal izateko. Zerua oskarbi egon zenez, Bizkaia Aretoa-EHUko terrazatik eguzki-behaketak egin ahal izan zituzten, EHUko Zientzia Planetarioen Taldeko ikertzaileen laguntzarekin.     Gainera, ikasleek areto batean instalatutako 360º-ko planetario digitalean kosmosaren eta eklipseen hainbat alderdi deskubritzeko aukera ere izan zuten. Arratsaldean, planetario digitala publiko orokorrarentzat ireki zen eta beste 60 lagun pasa ziren bertatik. Jardunaldiak 15 minutuko hiru hitzaldi laburrekin jarraitu zuen. Pedro García-Lario (ESA), Teresa del Río (EHU) eta Peio Iñurrigarro (EHU) astrofisikariek eman zituzten hitzaldiak, eta Iker Badiola -EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendariak- eta Naiara Barrado – EHUko Zientzia Planetarioen Taldeko ikertzailea- aritu ziren aurkezle lanetan.     Hitzaldietan zehar, besteak beste, eklipsearen behaketa modu seguruan eta ikusmena kaltetu gabe egiteko hainbat gako azaldu ziren; eguzki-atmosferari buruzko xehetasunak ere eman zituzten –eklipsearen osotasunaren unean eguzkiaren atmosfera ikusteko aukera egongo da-, eta baita honekin lotutako beste fenomeno astronomiko batzuk ere, hala nola planeten iragateak. Hitzaldiak amaitu ostean, hizlarien eta publikoaren arteko solasaldia ireki zen. Guztira, 175 pertsona hurbildu ziren Mitxelena aretora hitzaldiez gozatzera, eta beste 197k streaming bidez jarraitu zituzten zuzenean. Hitzaldiak eta ondorengo solasaldia EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren YouTube kanalean ikus daitezke.  

2026ko Elhuyar Zientzia Azokak lau egun iraungo du, eta Bilboko Areatzan egingo da maiatzaren 6an, 7an, 8an eta 9n goizeko 11:00etatik 14:00etara. Elhuyar Zientzia Azokaren helburua da gazteei zientzia-bizipenak eskaintzea eta kultura zientifikoa bultzatzea eta zabaltzea, ez bakarrik Areatzan egiten den azoka honetan, baita urtean zehar ere. Azokak iraungo duen lau egunetan, ikasturtean zehar egindako 183 STEAM proiektu baino gehiago erakutsiko dituzte 12-18 urteko gazteek. Guztira, 660 gaztek hartuko dute parte aurtengo azokan. Euskal Herriko ikastetxeetako gazteez gain, Espainiako eta nazioarteko azoketako saridunak ere izango dira bertan. Elhuyar Zientzia Azokan, ikasle gazteek ez ezik, Euskal Herriko ikerketa-zentroek eta unibertsitateek ere parte hartzen dute. Azpimarratzekoa da, gainera, haiek guztiek urtero proiektu honekiko erakusten duten konpromisoa: unibertsitateetako eta zentro teknologikoetako 80 ikertzailek (haien artean, 48 emakume) eman dute izena ikasleekin lan egiteko ikasturte osoan zehar. Horrez gain, ikertzaileak Areatzan ibiliko dira gazteen proiektuak ebaluatzen. Datu guztiak jasota, sari-banaketa larunbatean bertan egingo da, maiatzaren 9an, 13:00etan. Elhuyarrek antolatutako Elhuyar Zientzia Azoka ekimenak Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitateak eta Berrikuntza Sailaren, FECYTen (Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología), Bilboko Udalaren, Bizkaiko Foru Aldundiaren, Nafarroako Gobernuaren eta Erabiren laguntza jasotzen du.  

Eusko Jaurlaritzak bultzatu eta Innobasquek koordinatutako STEAM Sareak jardueren katalogoaren bosgarren edizioa aurkeztu du. 44 entitatek hainbat ekimen antolatu dituzte Euskadiko ikasleen artean STEAM bokazioak sustatzeko. Iraupen laburreko jarduerak eta orientabiderako programak eta ekimenak jasotzen ditu katalogoak.   STEAM Sareak 63 jarduera zientifiko-teknologiko eskainiko dizkie euskal gazteei 2026-2027 ikasturtean. Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitateak eta Berrikuntza Sailak bultzatzen du ekimena eta Innobasquek, Berrikuntzaren Euskal Agentziak koordinatzen du, helburu nagusi honekin: gazteen artean STEM (zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematika) eremuekiko euskal gazteen interesa sustatzea. Guztira 44 entitatek antolatutako 63 proposamen jasotzen ditu gaur argitara eman den STEAM Sare Katalogoa - Steam Euskadi berriaren bosgarren edizioak. Gaur egun, ehun bat entitate dira STEAM Sareko kide, horien artean enpresak, teknologia- eta ikerkuntza-zentroak, erakundeak, unibertsitateak eta berrikuntza-ekosistemako beste eragile batzuk. Katalogoan jasotako jarduerak datorren ikasturtean garatuko dira, eta, horien bidez, ikasleek aukera izango dute, modu praktikoan eta esperientziaren bidez, diziplina zientifiko-teknologikoetara hurbiltzeko. Hiru motako jardueretan egituratzen da eskaintza: iraupen laburreko 38 jarduera, ibilbide luzeagoko 8 programa eta STEM orientabideko berariazko 17 ekimen. Gure jarduerak Edizio honetan hainbat berritasun daude aurreko katalogoarekin alderatuta. Guztira, 10 jarduera berri izango dira datorren ikasturtean, eta ikasleek askotariko esperientziak izango dituzte eskura. Horien artean, nabarmentzekoa da kuantikari loturiko jarduera bat, EHU Quantum-ek antolatua. Jarduera horretan, ikasleek aukera izango dute gaur egun puri-purian dagoen esparru zientifiko horri buruzko hainbat ezaguera jasotzeko. Horrez gain, orientabide profesionalaren esparrua sendotu da, eta Innobasqueko bi entitate bazkidek, Euskotrenek eta Metro Bilbaok, bultzatutako jardunaldiak egingo dira, haien berdintasun-planak ardatz harturik. Helburua, hauxe: erreferentziazko pertsonak erdigunean jartzea eta STEM bokazioak sustatzea, batez ere nesken artean. Datorren ikasturtean, Aranzadi batuko da eskaintzara, bi jarduerarekin. Ikerkuntza arkeologikoan eta kontserbazioan entitate aitzindaria da Aranzadi, eta aurten, FIRST Lego League programari loturik, “UNEARTHED” arkeologiari buruzko erronka prestatzeko bisitetan partaide izan da; hain zuzen, hortik sortu dira katalogoko bi jarduera berriak. Innobasqueko entitate bazkideek landutako beste hainbat proposamen ere badira katalogoan, guztiak helburu berarekin: zientziaren, teknologiaren eta lanbide-ingurunearen arteko lotura sendotzea. Esaterako, Mondragon Unibertsitateak “Amestu, diseinatu, ekin” Ingeniaritzako Olinpiadak antolatu ditu, eta Danobatgroup taldeak, berriz, beste ekimen hau: “Zure etorkizuna industrian deskodetzen: konektatu industria aurreratuko STEM lanbideekin”. Era berean, ERREKAk “STEM bokazioak inspiratzen automatizazioaren eta robotikaren bidez” jarduera bultzatu du, 4.0 industria eta berrikuntza teknologikoa ardatz direla. Biobizkaiak, berriz, “Biobizkaiako laborategietatik ikasgeletara: osasun-ikerketaren eta etorkizuneko talentuaren arteko lotura egiten dugu” proposamena landu du, osasun arloko ikerkuntza ikasgeletara eramateko. Azkenik, “Biokultura ikasgeletan: zientzia, biodibertsitatea eta parte-hartze aktiboa” (BIOOK) proposamenaren eskutik, biodibertsitatea ardatz duen esperientzia bat jaso da katalogoan. Ikasleak biodibertsitatearen ezagutzan eta kontserbazioan engaiatzea da jarduera horren helburua, eta, bide batez, zientziaren eta jasangarritasunaren arteko lotura sendotzea. Sendotutako ekimena Aurreko edizioak izan zuen inpaktuak bermatu eta agerian uzten du ekimenak sortzen duen interes gero eta handiagoa. Aurreko ikasturteko katalogoan 41 entitatek antolatutako 60 jarduera eskaini ziren, eta guztira 200 ikastetxek hartu zuten parte. Jardueretan parte hartzeko 900 eskabide jaso ziren, eta 45.600 ikaslek eman zuten izena horietan. Horrelako proposamen eta ekintzen bidez, STEAM Sarearen helburua da ikasleen artean diziplina zientifiko-teknologikoekiko interesa piztea gazte-gaztetatik, eta, bide batez, esparru horietan dagoen genero-arrakala murrizten laguntzea eta egitura sozioekonomikoan dagoen STEM profilen eskari gero eta handiagoari erantzutea. Interesa duten ikastetxeek ikasturte osoan zehar parte hartu ahal izango dute katalogoko jardueretan; era horretara, ikasleek aukera izango dute zientziaren eta teknologiaren arloko profesionalekin eta ingurune errealekin hartu-eman zuzena izateko. Katalogoa ezagutarazteko ekitaldien artean, maiatzaren 6an, 17:00etan, webinar informatibo bat egingo da ikastetxeei zuzendurik. Jardueren azalpenak eta izena emateko eta parte hartzeko prozesuaren inguruko argibideak emango dira saio horretan.

EHUko Psikologia Fakultateko irakasle eta ikertzaileak adingabeek Internet nola erabiltzen duten, horri lotutako arriskuak eta familia bitartekaritzaren funtsezko zeregina aztertu ditu EHUPodcasten EHUPodcasten apirileko atal berriak haur eta nerabeek sare sozialen inguruan egiten duten erabilera aztertzen du, erabilera intentsiboaren eta erabilera problematikoaren arteko aldea, eta prebentzioaren heziketa digitalaren eta familiaren laguntzaren garrantzia landuz. Atalak landutako alderdi nagusietako bat adingabeek sare sozialetan ematen duten denbora da. Zifrak handiak badira ere, Juan Manuel Machimbarrena ikertzaileak azpimarratzen du denborak berak bakarrik ez duela arazoaren existentzia azaltzen. Hala, bereizi egiten ditu erabilera intentsiboa (ohikoa sozializazioan eta nerabeen aisialdian) eta erabilera problematikoa (kontrola galtzen denean eta eguneroko bizitzan interferentzia gertatzen denean sortzen dena). Azken hori ez dator beti bat adikzioaren ideiarekin; hori beharrean, ongizateari eragiten dion jokabide nahasmenduarekin lotuta dago. Oreka teknologiaren erabileran Testuinguru horretan, “Urre Kizkurren hipotesia” deritzona gehitu du. Horren arabera, erabilerari dagokionez puntu egokiena ez da zero erabilera edo gehiegizko erabilera. Hori beharrean, puntu egokia oreka da, teknologia modu erregulatuan eta kontzientean erabiltzen dena. Hain zuzen ere, “oreka hori hausten denean eta sareen erabilerak egunerokoan funtsezkoak diren beste jarduera batzuk alboratzen dituenean sortzen da arazoa”, azaldu du, eta tarteko puntu horren garrantzia azpimarratu. Ingurune digitalari lotutako arrisku nagusiak ere jorratzen ditu atalak, hala nola ziberjazarpena, sextinga eta groominga. Ziberjazarpenak behin eta berriz bitarteko digitalen bidez egindako erasoak dakartza berekin; sextingak irudi edo eduki intimoak bidaltzeari egiten dio erreferentzia; eta groomingak, berriz, heldu batek adingabe bati egiten dion manipulazioa deskribatzen du. “Arrisku horiek batera gertatzen direnean, inpaktua biderkatu egiten da”, ohartarazi du ikertzaileak. Bere hitzetan, horrek eragin izan dezake autoestimuan, egoera emozionalean eta jokabidean. Familien zeregina: prebentzioa eta laguntza Machimbarrenaren ustez, garrantzitsua da prebentziotik jardutea, arazo larria azaldu aurretik hasita. “Garrantzitsua da etxean beldurrik gabe eta teknologia deabrutu gabe hitz egin ahal izatea”, adierazi du. Zigor automatikoak saihestea gomendatzen du (mugikorra kentzea adibidez), eta arazoa garaiz detektatzeko aukera emango duten elkarrizketarako espazioak irekitzearen alde egiten du. Gurasoen bitartekaritza eraginkorragoa da gainbegiratze teknikoa eta elkarrizketa konbinatzen dituenean, adingabeen ingurune digitalarekiko interesa erakusten dutenean, mugak eta akordioak ezartzen dituztenean eta erabilera arduratsuaren adibide koherente bat eskaintzen dutenean. Era berean, adingabeen etapa ebolutiboaren arabera arauetan malgutasunaren beharra defendatzen du, emandako laguntza haien autonomia eta heldutasun mailara egokituz. Sare sozialen erregulazioa eta plataformen erantzukizuna Adingabeei sare sozialetan sartzeko debekuaren inguruko eztabaida ere jasotzen du atalak. Machimbarrenaren ustez, neurri horiek positiboak izan daitezke, teknologia enpresen zuzeneko erantzukizuna indartzen baitute. “Plataformek ezagutzen dituzte arriskuak eta ardura hori hartu behar dute”, dio. Hala ere, ohartarazi du erregulazioak ez lukeela soilik adinean zentratu behar, baita sareen beraien diseinuan ere, arreta erakartzera eta erabilera denbora luzatzera bideratua. Azkenik, ikastetxeetan sakelakoaren erabilera landu du ikertzaileak. Etapen arteko ezberdintasuna: bigarren hezkuntzan, smartphonearen erabilera librea mugatzea zentzuzko neurria da, ez baita eskolako material neutroa eta arretan eta elkarbizitzan eragin dezake. Goi mailako hezkuntzan, aldiz, erabilera arautua eta helburu pedagogikoak dituena defendatzen du. “Teknologiak zentzua du helburu argiekin integratuta dagoenean”, azaldu du. Horrekin lotuta, erabilera kontzientearen garrantzia azpimarratu du, kontzentrazioan eta ikaskuntzan duen eragina ahaztu gabe. EHUpodcast: entzuten den zientzia “Entzun ta zabal zazu” lelopean, EHUpodcast Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen (UPV/EHU) plataforma da, ezagutza zientifikoa gizartera modu atsegin eta ulergarrian hurbiltzea, pentsamendu kritikoa sustatzea eta publiko orokorraren jakin-mina piztea helburu duena. Hileroko proiektu hau Ikerketaren Gizarte Zabalkundeko Zuzendaritzak bultzatzen du, Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatearen laguntzarekin, eta bertan grabatzen dira kapituluak. Elkarrizketak Tania Arriaga irakasleak eta Bitartez ikerketa taldeak koordinatu eta aurkeztu dituzte, eta euskarazko, gaztelaniazko eta ingelesezko transkripzioak dituzte. Podcasta entzungai dago plataforma nagusietan, EHUpodcasten, eta Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzaren webgunean.

Kultur proposamen hau, ‘2M: Mathematics and Music "ekimenaren barruan, 2026ko maiatzaren 15etik 18ra egingo da,“ Juan Crisostomo de Arriaga ”Kontserbatorio Profesionalean. Berrikuntza handi gisa, edizio honetan "First International HINVES Spirio Prize" estreinatuko da, lehiaketaren nazioarteko proiekzioa indartuz. Maiatzaren 16an, larunbata, ekitaldi berezi hau izango da, interpretazio irabazleen analisiarekin eta publiko orokorrari irekitako kontzertu batekin batera. Amaiera ekitaldia eta sari-banaketa maiatzaren 30ean izango da, Sociedad Bilbaina elkartean. Ekimena Bilbomathen parte da, Bilboko Udalak eta BCAMek talentua erakartzeko nazioartekotzea eta berrikuntza sustatzeko sinatutako hitzarmenean. Errepertorioa librea izango da, eta inskripzioak irekita daude jada, eta 1994tik 2018ra bitartean jaiotako pianistek eta biolinistek eman ahal izango dute izena. Oinarriak esteka honetan daude eskuragarri. Sariak emango dira, besteak beste, Bilboko Kontserbatorioan eta Sociedad Bilbaina elkartean emandako kontzertua eta 500 eta 1000 euro bitarteko bekak.   (Bilbo, 2026ko apirilaren 28a). Algoritmoek eta pentagramek dirudiena baino gehiago dute komunean. ‘2M: Mathematics and Music 'ekimenaren pean, BCAM zentroak - BCAM - Basque Centre for Applied Mathematics --BERC Bikaintasun Ikerketa Zentroa, hiru aldiz jarraian akreditatua Severo Ochoa sariarekin (2013, 2018 eta 2021) - “Villa de Bilbao 2026” lehiaketaren hirugarren edizioa antolatu du Bilboko Udalarekin batera. Ekitaldia maiatzaren 15ean hasiko da, ostiralean, Xabier Boixet eta Sofia Meladze iazko irabazleen kontzertuarekin. Ondoren, piano eta biolin entzunaldiei ekingo zaie. Lehiaketa Luca Fanelli (Ikerbasque Research Professor UPV/EHU eta BCAM, pianista) buru duen ‘2M: Mathematics and Music 'programaren parte da, BILBOMATH proiektuaren barruan. Bilboko Udalak eta BCAMek sinatutako lankidetza hitzarmenak nazioartekotzea eta berrikuntza sustatu nahi ditu talentua erakartzeko. Hirugarren edizioa 2026ko maiatzaren 15etik 18ra egingo da, “Juan Crisostomo de Arriaga” Kontserbatorio Profesionalean. Edizio hau amaitzeko, maiatzaren 30ean, larunbata, 19:00etan, amaiera ekitaldia egingo da Sociedad Bilbaina elkartean. Ekimen honen helburua matematikaren eta musikaren arteko elkargunean sortzen den edertasuna ezagutaraztea da, talentu gazteen ibilbide artistikoak bultzatzeko funtsezko tresna pedagogiko gisa balio izan dezan. Lehiaketak kultura musikala sustatzeaz gain, topagune bat ere sortzen du, non nazionalitate desberdinetako partaideek kezkak eta esperientziak partekatzen dituzten. Lehiaketak piano eta biolin espezialitateak hartzen ditu, eta 1994 eta 2018 artean jaiotako haur eta gazteen ibilbideak bultzatzeko tresna pedagogiko gisa diseinatuta dago, A-tik I-ra bitarteko kategorietan banatuta. Aurtengo sarrera nabarmenetako bat First International HINVES Spirio Prize da. Maiatzaren 16an, larunbata, sarituko da eta interpretazio irabazleen analisi teknikoa egingo da J.C. Arriaga Kontserbatorio Profesionalean. Kategoria bakoitzeko irabazle absolutuek plakak eta diplomak jasoko dituzte, eta goragoko kategorietarako (G, H eta I), berriz, sari hauek ezarri dira: G kategoria: H kategoriako irabazleekin partekatutako bi kontzertu: bat Bilboko Kontserbatorioan eta beste bat Madrilgo Hinves aretoan + 500 €-ko beka bat kontzertu horiek eragiten dizkioten mugikortasun gastuak ordaintzeko. H kategoria: G kategoriako irabazleekin partekatutako bi kontzertu: bat Bilboko Kontserbatorioan eta beste bat Madrilgo Hinves aretoan + 750 €-ko beka bat, kontzertu horiek eragiten dizkioten mugikortasun gastuak ordaintzeko. I. kategoria: kontzertu bat Sociedad Bilbaina elkartean eta beste bat, piano eta biolinarekin partekatua, Madrilgo Hinves aretoan, + 1.000 €-ko beka bat kontzertu horrek eragiten dizkion mugikortasun gastuak ordaintzeko. Zuzendari artistikoa Luca Fanelli (Ikerbasque Research Professor UPV/EHU eta BCAM, pianista), Ales Larrazabal (Bilboko Kontserbatorioa; pianista), Rubén Darío Reina (RTVE Orkestra; biolinista) eta Maite Villate (Bilboko Kontserbatorioa; pianista) dira. Antolatzailea Magdalena Strugaru (UPV/EHU) da. Bilboko Udalaren, Bilboko Juan Crisostomo de Arriaga Kontserbatorioaren, UPV/EHUko Analisi Harmonikoaren eta Ekuazio Diferentzial Partzialen taldearen, Eusko Jaurlaritzaren, Ikerbasqueren, Sociedad Bilbaoren, HINVESen, European Research Councilen (ERC) eta BCAMeko Severo Ochoa Bikaintasun sariaren babesa du ekitaldiak.   BCAM Bilboko bihotzean kokatuta, BCAM diziplina arteko ikerketa zentroa da, Matematika Aplikatuen arloan mundu mailako lehen lerrokoa, eta 2008an sortu zen Bikaintasun Ikerketarako Euskal Zentro gisa (BERC). Bere ikuspegia matematikako diziplinarteko ikerketan oinarritzen da, baita talentu zientifikoak gaitu eta erakartzean eta mundu osoan aurrerapen zientifiko eta teknologikoak sustatzean ere. Zentroak hiru aldiz jaso du (2013, 2018 eta 2021) Severo Ochoa saria, BCAM Europako erakunde garrantzitsuenetako bat dela berresten duena. Gaur egun, 36 herrialdetako 160 ikertzaile baino gehiago ari dira lanean BCAMen. BCAMeko bazkideak, Bilboko Udalaz gain, Ikerbasque, Innovasque, Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU), Bizkaiko Foru Aldundia eta Petronor Innovación S.L. dira.